|
|
Thần
Thức Sẽ Trụ Nơi Nào Sau Khi Chết?
Giác Hy hỏi;
Thích Giác Hoàng trả lời
Sau khi một người bị chết rồi, phần tâm thức sẽ
trụ ở nơi nào? Và làm sao để biết chắc có sự tái sanh?
Tôi đã có lần gặp ma rồi, vậy họ là hạng chúng sanh gì ?
Chân thành cảm ơn.
Giác Hy
*******
Trước hết, chúng tôi xin gởi lời chúc tốt đẹp
nhất đến Giác Hy. Tiếp theo, chúng tôi xin trình bày
những vấn đề mà Giác Hy đã hỏi.
1) Sau Khi Chết Thần Thức Sẽ Trụ ở đâu ?
Sau khi một người từ giã cõi đời, phần tâm thức
của họ không trụ ở một nơi nào, tuỳ theo khuynh hướng
của tâm (nghiệp) mà thần thức của người đó đi tái sanh ở
cõi tương ứng. Ngay khi còn sống tâm thức của người đó
cũng không trụ ở nơi nào, vì nó hằng tuôn chảy như thác
nước (hằng chuyển như bộc lưu) như Duy Thức Tam Thập
Tụng đã nêu rõ, thì làm sao khi chết thần thức của
người đó tồn tại, hay kết ngưng ở một điểm nào. Có một
trường hợp thần thức trú một chỗ, đó là khi thần thức
nằm trong bụng mẹ, như trong Kinh thường trình bày. Vì
một thai nhi được thành tựu, một trong các yếu tố là
buộc phải có thức trú. Nếu thức của hài nhi đó không
trú vào trong bụng mẹ thì bào thai đó không thể nào
thành tựu.
Theo Vi Diệu Pháp (Abhidhamma) của Phật
giáo Nam Truyền, tâm tử (cuti citta) cũng chính
là tâm sanh, mà thuật ngữ chuyên môn gọi là “kiết sanh
thức” (paṭisandhi viññāṇa), nghĩa là khi con
người lìa bỏ thân tứ đại này lập tức đi tái sanh, tìm
kiếm một thân mới dưới hình thức khác.
2) Làm Sao Để Biết Chắc Có Sự Tái Sinh?
Nhiều học thuyết thời Đức Phật đã chủ trương
rằng sau khi chết là hết, không có đời sau như đã trình
bày trong Kinh Sa-môn Quả (Sāmaññaphala Sutta)
thuộc
Trường Bộ Kinh (Dīgha Nikāya).
Kinh này ghi lại tư tưởng của ngoại đạo Ajita
Kesakambali cho rằng sau khi chết là hết, không hề có
tái sanh luân hồi. Tư tưởng này cho đến thời cận đại
cũng còn có nhiều tư tưởng gia cổ xuý. Nhưng học thuyết
này đã bị Đức Phật cật lực phủ bác và cho đó là một học
thuyết đưa con người đến đoạ xứ, ác thú, địa ngục, như
Kinh Sa-môn Quả trình bày.
Lại nữa, Kinh Tệ Túc
(Pāyāsi Suttanta), số 23, cũng thuộc
Trường Bộ Kinh trình bày cuộc trao đổi giữa một vị
vua minh triết Pāyāsi và Thánh đệ tử đa văn Kumāra
Kassapa của Đức Thế Tôn là làm thế nào để biết có luân
hồi. Qua 12 thí dụ của tôn giả Pāyāsi Kassapa đã minh
chứng và thuyết minh hùng hồn về sự tái sanh của tất cả
hữu tình, mà vua Pāyāsi đã cố tình đưa đẩy không chấp
nhận. Cuối cùng nhà vua đã thâm tín lời giảng dạy của
tôn giả Kumāra Kassapa và quy y Tam Bảo.
Giác Hy có thể xem thêm trong
Kinh Na-tiên Tỳ Kheo (Cao Hữu Đính dịch) để thấy
Ngài Na-tiên (Nāgasena) trả lời cho vua Mi-lin-đa
(Milinda) như thế nào để chứng minh là tái sanh là
chuyện có thật và nhà vua đã hoàn toàn bị chiết phục
trước những lập luận và chứng minh đầy sức thuyết phục
của Ngài Nāgasena.
Cũng xin giới thiệu thêm bài
“Một Bằng Chứng Sống về Thuyết Tái Sanh” do Thầy
Nguyên Tạng dịch, được đăng trong trang Quảng Đức.
3) Ma thuộc loại chúng sanh nào ?
Như Giác Hy đã nói là Giác Hy đã gặp ma rồi,
vậy họ là hạng chúng sanh gì ? Khái niệm “ma” trong dân
gian Việt Nam, mặc dầu trong Kinh ít thấy được sử dụng,
vì phần lớn các dịch giả Trung Quốc và Việt Nam đều
chuyển ngữ chữ Peta trong Pāḷi hoặc
Preta trong Sanskrit thành “ngạ quỷ” (quỷ
đói) như âm Hán Việt, chứ không dịch chữ này thành “ma”
,“quỷ” như người Việt Nam thường gọi.
Khái niệm “ma” và “quỷ” ở Việt Nam và Trung
Quốc phân biệt khá rõ ràng. Những hạng chúng sanh sau
khi chết mà không đi đầu thai ở cõi người hoặc các cõi
khác mà phải đoạ vào hạng chúng sanh vất vưởng đói khát,
nhưng không phá phách nhiều thì gọi là ma, còn cùng một
loại trên mà có năng lực mạnh hơn và chuyên tâm hại
người thì gọi là quỷ. Còn những hạng có công với quốc
gia, với xã tắc, bỏ mình vì chiến trận, và hộ quốc an
dân, hoặc trong đời sống có làm phước thiện, nếu không
được đi đầu thai làm người hoặc trời, thì được thành
“thần” cả. Theo cách phân chia tổng quát trong Phật
giáo, cả 3 hạng trên đều thuộc về Peta cả. Ngạ Quỷ
Sự, hoặc còn được dịch là Chuyện Ngạ Quỷ
(Petavathu), trình bày nỗi khổ của loài quỷ đói,
miêu tả các hình thái của thân ngạ quỷ và nêu lên các
nguyên nhân tại sao chúng sanh bị đoạ vào loài peta và
cả 3 hạng này đều được đề cập. Sự khác biệt căn bản của
3 hạng trên là phước đức của họ mà thôi. Ma thường
thường là đói khát, vất vưởng, không nơi nương tựa. Quỷ
thì có uy lực hơn, nhưng thường làm các việc bất thiện
hại người. Còn thần thì thường hộ người, giúp đời.
Do đó, nếu ta dịch chữ peta hoặc
preta thành ngạ quỷ (quỷ đói), e rằng không lột tả
được hết nghĩa của của nó. Theo Pali-English
Dictionary của T.W. Rhys Davids và William Stede,
Peta các nghĩa sau: 1. Thần hồn của những người đã
mất (souls of the departed); 2. Loài ma quỷ đau khổ
(unhappy ghosts) và 3. Loài ma quỷ hạnh phúc (happy
ghost). Trong đó, còn liệt kê nhiều kinh liên hệ đến cả
3 loại này. Do đó, nếu ta theo sát từ điển nói trên thì
peta chỉ có nghĩa là: thần hồn của người đã mất,
quá cố để chỉ chung cho các hạng sau khi chết không bị
đoạ vào các cảnh giới địa ngục (niraya) hoặc
không được tái sanh vào cõi A-tu-la (Asura),
người (manussa) hoặc chư thiên (deva).
Từ Điển Phật Học Hán Việt trình bày
các hạng ma quái, quỷ mị, địa thần cũng xếp vào Peta
hoặc Preta. Luận Thuận Chính Lý, quyển 31, có 3
loại quỷ: 1. Vô tài quỷ; 2. Thiểu tài quỷ; 3. Đa tài
quỷ. Mỗi loại quỷ lại chia 3 hạng nữa thành cả thảy 9
loại. Trong Kinh Chánh Pháp Niệm, quyển 16, nêu
tơi 36 loại quỷ.
Kinh Địa Tạng cũng liệt kê nhiều loại quỷ khác
nhau, như Ác Mục quỷ vuơng (chúa quỷ mắt dữ), Đạm Huyết
quỷ vuơng (chúa quỷ ăn huyết), Đạm Tinh Huyết quỷ vương
(chúa quỷ ăn tinh chất), Đạm Thai Noãn quỷ vương (chúa
quỷ ăn thai trứng), Hành Bịnh quỷ vương (chúa quỷ gây
bịnh tật), Nhiếp Độc quỷ vương (chúa quỷ trừ độc), v.v…
Như vậy, trường hợp Giác Hy nói là đã gặp “ma”,
người viết cũng không thể xác định giúp cho Giác Hy đó
là thuộc hạng Peta 1, 2 hoặc 3 như Pali-English
Dictionary trình bày. Giác Hy tự mình có thể đoán họ
là hạng nào, vì Giác Hy là người gặp và trong trường hợp
nào. Dĩ nhiên chúng cũng không ngoài hạng ma, quỷ, thần
như chúng ta vừa đề cập ở trên.
Viết đến đây, chúng tôi nhớ đến câu chuyện của
Khổng Tử, khi thầy Tử Lộ (hay còn gọi là Qúy Lộ) hỏi
Khổng Tử về đạo thờ quỷ thần, Khổng Tử đáp “chưa biết
đạo thờ người, sao biết được đạo thờ quỷ thần ?” (vị
năng sự nhân, yên năng sự quỷ). Khi đó, Tử Lộ hỏi tiếp
về trạng thái sau khi chết, Khổng Tử lại đáp “sự sống
còn chưa biết, làm sao biết được sự chết?” (vị tri sinh,
yên tri tử).
Bản thân người trả lời ở đây cũng thưa là còn nhiều điều
chưa biết về thế giới quỷ thần, nhưng dựa vào Kinh điển
và các luận sớ cũng như theo cách quán sát riêng để đi
đến kết luận là có thế giới quỷ thần, ma quái thật và
nghiệp quả của chúng là như vậy, chứ không phải như một
số người cực đoan (kể cả một vài vị tu sĩ Phật giáo) cho
rằng không có thế giới siêu hình, phủ nhận các loài phi
nhân và chư thiên.
Thân chúc Giác Hy thân tâm thường an lạc và
hằng tinh tấn trên con đường mà Giác Hy có cơ duyên tiếp
cận, học hỏi và tu tập.
|