TRÁCH NHIỆM TOÀN CẦU

Nguyên tác: Ðức Ðạt Lai Lạt Ma

Chuyển ngữ: HT. Thích Trí Chơn

Trích từ cuốn sách: “Worlds In Harmony”

            Hòa bình và sự tồn tại của đời sống trên quả đất như quý vị biết đang bị đe dọa do các hành động của con người thiếu lòng nhân đạo. Sự tàn phá vạn vật và các tài nguyên thiên nhiên bắt nguồn từ sự vô minh, lòng tham và không biết kính trọng sự sống trên trái đất. Sự thiếu quý trọng này sẽ kéo dài đến các đời con cháu của loài người sống trên quả địa cầu, các thế hệ tương lai, những người sẽ thừa hưởng một hành tinh rộng lớn đang dần dần bị phá sản, nếu nền hòa bình thế giới chưa thực hiện được, cũng như sự tàn phá thiên nhiên và môi sinh vẫn tiếp tục với mức độ như hiện nay.

            Tiền nhân của chúng ta đã nhìn thấy quả đất này rất đẹp và giàu có. Nhiều người trong thời gian qua, đã nghĩ rằng tài nguyên thiên nhiên là vô tận, nhưng với điều kiện là các bạn phải biết giữ gìn và chăm sóc nó. Thực khó có thể tha thứ cho hành động hủy diệt thiên nhiên do sự vô minh của con người gây ra trong quá khứ. Tuy nhiên ngày nay các bạn được tiếp xúc với nhiều thông tin hơn và điều căn bản là chúng ta cần xem xét lại về mặt đạo đức quý vị đã thừa hưởng được những gì, chịu trách nhiệm ra sao và sẽ truyền lại cho các thế hệ con cháu như thế nào.

            Nhiều giống người, thú vật, cây cối, sâu bọ trên mặt đất và ngay cả những vi sinh vật mà chúng ta biết rất hiếm hoi có thể sẽ biến mất, không còn tồn tại vào các thế hệ tương lai. Chúng ta có khả năng và trách nhiệm để hành động. Các bạn cần phải làm trước khi quá trể. Chúng ta nên tạo mối liên hệ thân hữu và an lạc với những người bạn của chúng ta. Chúng ta cũng cần phát triển các điều tốt đẹp ấy đến môi trường và hoàn cảnh xung quanh chúng ta. Ðây không phải chỉ là vấn đề luân lý hay đạo đức mà còn là điều thiết yếu cho sự tồn vong của chính chúng ta.

            Ðối với thế hệ hôm nay và tương lai, vấn đề môi sinh là rất quan trọng. Nếu quý vị lợi dụng, khai thác quá mức môi trường sinh sống, chúng ta có thể thu được vài điều lợi  ích hôm nay, nhưng về lâu dài và các thế hệ sau này, chúng ta sẽ gặp nhiều đau khổ. Khi môi sinh thay đổi, thời tiết cũng biến đổi. Nếu khí hậu thay đổi mạnh mẽ, nền kinh tế và nhiều thứ khác cũng thay đổi. Sức khỏe thân thể chúng ta sẽ chịu ảnh hưởng lớn lao. Lần nữa, vấn đề không phải chỉ là đạo đức mà vì sự sống còn của chính các bạn.

            Hành tinh này là nhà của chúng ta. Giữ gìn trái đất giống như chăm sóc ngôi nhà quý vị. Ðời sống của chúng ta phụ thuộc vào quả địa cầu này. Trái đất là mẹ chúng ta. Mẹ rất dễ thương, vì bất cứ điều gì chúng ta muốn làm, Mẹ đều hoan hỷ. Nhưng giờ đây đã đến lúc con người có khả năng hủy diệt nó đến nỗi Quả Ðất Mẹ đã phải lên tiếng cảnh báo rằng quý vị hãy cẩn trọng. Dân số gia tăng và nhiều vấn đề khó khăn khác đã rõ ràng chứng tỏ, có phải vậy không? Thiên nhiên cũng có những giới hạn của nó.

            Phương cách khác giúp các bạn ý thức việc bảo vệ khi thấy rằng thân thể chúng ta cũng như thế, bao gồm những bộ phận khác nhau, và hành tinh này tự nó cũng được cấu tạo bới nhiều nguyên tố sai biệt. Ðây đơn giản là luật thiên nhiên. Nếu quý vị cố gắng phá hủy cái luật tự nhiên này, chúng ta sẽ không đạt kết quả, dù cho các bạn có từng trải cách mấy hay nhiệm vụ phức tạp thế nào được hoàn thành.

            Tôi nghĩ là chưa quá trễ để chúng ta có mối liên hệ hữu ích hơn với quả đất của chúng ta. Trong thời gian đầu và ngay cả vào khoảng giữa thế kỷ hai mươi, rất ít người quan tâm đến vấn đề môi sinh tự nhiên như chúng ta ngày nay. Cho nên tôi hy vọng rằng chúng ta đã trở nên tĩnh thức hơn. Nhưng quý vị cần học tập thêm nữa ngõ hầu chúng ta có thể hiểu rõ điều mà các bạn đã tĩnh giác.

            Cộng đồng con người và nhân loại là do nhiều cá nhân họp lại. Sáng nay, một phóng viên đài truyền hình phỏng vấn tôi ngài có tự xem mình như một sứ giả của hòa bình không. Tôi đã trả lời cô ta: “Không, tôi chỉ là một con người bình thường”. Hòa bình là lý tưởng của mọi người, và cá nhân mỗi người có trách nhiệm xây dựng và bảo vệ nó. Theo quan điểm ấy, mỗi người là một sứ giả của hòa bình. Tôi đang cố gắng đóng góp, chia xẻ với quý vị.

            Nếu chúng ta muốn thay đổi thế giới, trước tiên cần nỗ lực cải thiện và thay đổi chính bản thân mình. Ðiều ấy sẽ giúp thay đổi gia đình của các bạn. Từ đó sự cải đổi sẽ phát triển ngày càng lớn rộng hơn. Mọi việc chúng ta làm đều có ảnh hưởng và kết quả. Ðây là niềm tin căn bản của tôi.

            Nơi nào tôi đến, tôi luôn luôn cố gắng làm sáng tỏ điểm này, đó là trách nhiệm của mỗi cá nhân. Bởi vậy, chúng ta đừng bao giờ nên nghĩ “Tôi rất tầm thường. Ðiều gì tôi làm là không quan trọng”. Ðặc biệt tại Hoa Kỳ, một quốc gia dân chủ, tiếng nói của quần chúng rất có ảnh hưởng.

            Ðể thành đạt sự bảo vệ và giữ gìn môi sinh có kết quả tốt, sự quân bình đời sống nội tâm của con người rất cần thiết. Sự không quan tâm đến vấn đề môi sinh đã gây tai hại lớn lao cho cộng đồng con người là do kết quả về sự vô minh của chúng ta đối với điều đặc biệt rất quan trọng liên quan đến môi trường sinh thái. Chúng ta nên giúp đỡ mọi người hiểu biết sự cần thiết trong việc bảo vệ môi sinh. Quý vị nên giáo dục cho con người nhận thức rằng sự gìn giữ môi sinh sẽ trực tiếp giúp chúng ta sống còn.

            Nếu bạn muốn ích kỷ thì nên ích kỷ với sự khôn ngoan, sáng suốt và đừng có ý tưởng hẹp hòi, nhỏ nhen. Ðiểm chính nằm ở tinh thần trách nhiệm toàn cầu. Ðó là nguồn năng lực của sức mạnh và hạnh phúc chân thực. Nếu quý vị lợi dụng, khai thác mọi thứ như nước, cây cối, và khoáng vật; nếu chúng ta không dự tính trước cho thế hệ mai sau và tương lai thì các bạn có thể phạm lỗi lầm, phải vậy không?

            Tuy nhiên, nếu chúng ta nhận thức rõ ràng về trách nhiệm phổ quát toàn cầu như sự thúc đẩy căn bản, rồi sau đó mối liên hệ của các bạn với hoàn cảnh xung quanh cùng với tất cả hàng xóm láng giềng sẽ được quân bình, hòa hợp tốt đẹp. Sau cùng, quyết định cứu thoát môi trường sinh sống phải được xuất phát từ nội tâm con người. Ðiều chủ yếu là sự kêu gọi chân thành về ý thức trách nhiệm toàn thể cần được xây dựng trên tình thương, lòng từ bi và sự tĩnh thức trong sáng.

            Tôi thường khuyên những người Âu Mỹ khi mới bắt đầu tu tập theo Phật giáo, điều quan trọng là trong thời gian thực hành, không nên tự mình tách rời xa lìa khỏi xã hội Tây Phương. Nơi đâu quý vị sống, các bạn cần duy trì trở thành những thành viên tốt của xã hội, cũng như quan tâm với sự tĩnh thức về môi sinh và trách nhiệm bất cứ chỗ nào quý vị có mặt.

            Môi trường nơi các bạn bắt đầu hành trì tu tập có vài điểm khác nhau. Tại Hoa Kỳ ở nhiều vùng xa xôi quý vị có thể đến đó thực tập trong vài tuần. Nhưng theo Phật giáo Tây Tạng, khi thực hành bạn không thể tự mình cô lập xa lìa khỏi xã hội. Ðó là điều quan trọng. Ðôi lúc tôi nhận thấy rằng một vài cá nhân rất có nhiệt tình, họ tự tách rời khỏi xã hội để tu tập. Nhưng cuối cùng ý nghĩ này có thể tạo nên các vấn đề khó khăn.

            Trách nhiệm phổ quát toàn cầu giống như hạnh nguyện của Bồ Tát hiến dâng trọn cuộc đời của bạn để cứu giúp những người khác. Bạn trở thành một cái gì đó để tất cả chúng sinh sử dụng: “Tôi ở đây để phục vụ cho mọi người”. Nếu một người biết rằng bạn có mặt nơi ấy chỉ vì lợi ích của họ thì họ cảm thấy vô cùng hạnh phúc. Ðây là giáo lý căn bản của Ðại Thừa Phật Giáo liên quan đến phương pháp sống theo hạnh nguyện của Bồ Tát.

            Ngày nay chúng ta đang đối phó với nhiều vấn đề căn bản gây nên bởi chúng ta vì sự chia rẽ ý thức hệ, tôn giáo, chủng tộc và kinh tế. Bởi do điều này, đã đến lúc các bạn cần nên suy nghĩ sâu xa hơn về vị trí của con người, và từ nhận thức đó, quý vị biết kính trọng và đánh giá cao sự giống nhau của nhiều kẻ khác cũng như chúng ta, tất cả đều là con người. Chúng ta cần xây dựng mối liên hệ gần gũi hơn của sự tin tưởng, hiểu biết, kính trọng và giúp đỡ lẫn nhau giữa mọi người, không kể những khác biệt về văn hóa, triết lý, tín ngưỡng hay tôn giáo.

            Hơn nữa, tất cả con người ai cũng do thịt, xương, và máu huyết tạo thành, đều muốn có hạnh phúc và không thích khổ đau. Chúng ta có quyền bình đẳng để hưởng hạnh phúc, hít thở không khí trong lành, cùng uống nước ngọt và điều quan trọng là nhận thấy sự giống nhau của quý vị là con người. Tất cả chúng ta đều thuộc một đại gia đình của nhân loại.

            Nhiều thế kỷ qua, con người đã dùng mọi thủ đoạn tàn ác để đàn áp, và giết hại lẫn nhau. Nhiều hành động khủng khiếp đã thực hiện. Chúng ta đã tạo ra những vấn đề khó khăn, đau khổ, nghi ngờ, chia rẽ và hận thù. Hiện nay, thế giới ngày càng nhỏ lại. Kinh tế và môi sinh tại các khu vực khác nhau trên thế giới ngày càng trở nên gần gũi và phụ thuộc lẫn nhau hơn. Bởi vậy, các vấn đề xảy ra tại một nơi xa xôi có liên hệ với những cuộc khủng hoảng toàn cầu.

            Tình trạng này bày tỏ cho thấy giờ đây sự cần thiết là chúng ta nên suy nghĩ đến vị trí của con người. Tôi nói điều này với quý vị như một con người, và tôi hy vọng trong đầu óc của các bạn cũng có ý tưởng rằng “Tôi là một con người”. Tất cả chúng ta đều muốn có hạnh phúc. Tại các thành phố, nông trại và ngay đến những làng mạc xa xôi, ai nấy đều bận rộn. Mục đích để làm gì? Mọi người đang cố gắng để tạo dựng hạnh phúc. Hành động như vậy là đúng. Tuy nhiên điều rất quan trọng là nên dùng phương pháp chân chính để mưu tìm hạnh phúc.

            Hiện tại chúng ta đang gặp nhiều cuộc khủng hoảng và sợ hãi. Qua sự phát triển vượt bực của nền khoa học và kỹ thuật hiện đại, chúng ta đã đạt đến trình độ rất cao của sự tiến bộ vật chất, cả hai mặt hữu ích và cần thiết. Tuy nhiên, nếu quý vị so sánh sự tiến bộ vật chất bên ngoài với sự phát triển tinh thần bên trong thì điều rõ ràng là sự tiến triển về đời sống tâm linh của chúng ta đang còn quá yếu kém. Chính sách khủng bố, sát nhân và sự ô nhiễm môi sinh là những căn bịnh kinh niên của kiếp người. Chúng ta đã phát triển và tiếp tục tiến bộ rất nhiều về đời sống vật chất bên ngoài, nhưng cùng lúc các bạn đã xao lãng, không chú ý đến sự phát triển về đời sống tâm linh của chúng ta.

            Trước khi quý vị có thể giúp cải thiện vấn đề môi sinh, chúng ta cần phải tu tập, cải đổi từ trong tâm của chúng ta. Nhiều nhà lãnh đạo các quốc gia đã cố gắng hết sức để giải quyết những vấn đề khó khăn, nhưng khi giải quyết được việc rắc rối này thì lại tạo ra cuộc khủng hoảng khác. Dĩ nhiên thực là điều rất khó khăn để gây một phong trào hướng dẫn mọi người khắp toàn cầu giữ được tâm bình an, nhưng đó là con đường duy nhất và không có cách nào khác.

            Nếu tìm được một giải pháp thực tế và dễ dàng hơn thì quá tốt, nhưng hiện nay vẫn chưa có. Nếu dùng vũ khí để có thể mang lại nền hòa bình thực sự và lâu dài thì rất hay. Ðược vậy, chúng ta nên biến đổi các hãng xưởng chế tạo vật dụng thành nơi sản xuất vũ khí hết. Rồi tất cả tiền đô la đều dồn tiêu dùng cho việc ấy, nếu điều đó sẽ thành đạt một nền hòa bình chân chính và lâu dài. Nhưng việc ấy, chúng ta vẫn không thể thực hiện được.

            Một người bạn kể cho tôi biết rằng tại Beirut (xứ Lebanon) có một thương gia chuyên buôn bán vũ khí để kiếm tiền. Vì ông mà hằng ngày có khoảng mười, mười lăm hay một trăm dân nghèo vô tội đã bị giết chết trên các đường trong thành phố. Hành động tàn ác này của ông ta đã gây ra là do vô minh, không biết quý trọng mạng sống con người hay nói khác, là thiếu tình thương và lòng từ bi.

            Cho nên, mặc dù sự thành đạt một nền hòa bình qua việc tu tập cải đổi nội tâm nơi con người là điều rất khó làm, nhưng đó là phương pháp duy nhất để thành đạt một nền hòa bình thế giới lâu dài. Dù cho trong kiếp này tôi chưa thành đạt, nhưng tôi hy vọng các thế hệ tương lai và nhiều đời kế tiếp chúng ta sẽ thực hiện được. Tôi nghĩ mặc dù khó khăn và điều ấy xem như ảo tưởng, nhưng rất cần thiết, bởi vậy chúng ta phải nỗ lực cố gắng. Do đó đi tới đâu tôi cũng cổ võ cho lý tưởng hòa bình thế giới này và khuyến khích mọi người đủ thành phần trong xã hội nên tích cực hưởng ứng.

            Mỗi chúng ta có trách nhiệm đối với sự tồn vong của nhân loại. Ðã đến lúc chúng ta nên xem mọi người như anh chị em ruột thịt, đừng bao giờ gây đau khổ mà chỉ nên tìm cách mang hạnh phúc lại cho họ. Nếu các bạn không thể hy sinh hoàn toàn quyền lợi của mình thì ít ra quý vị không nên quên giúp đỡ những kẻ khác. Chúng ta cần nghĩ tưởng nhiều hơn đến tương lai và lợi ích của toàn thể nhân loại.

            Nếu bạn chinh phục được tính ích kỷ và phát triển mạnh mẽ tình thương và lòng từ bi nhằm giúp đỡ những người khác, cuối cùng quý vị sẽ gặt hái được nhiều lợi lạc. Bởi vậy, đôi khi tôi nói rằng người ích kỷ khôn ngoan nên hành động theo phương cách này. Những kẻ ích kỷ ngu muội, luôn nghĩ đến chính mình nên kết quả rất tiêu cực. Nhưng người ích kỷ sáng suốt thường hay quan tâm và giúp đỡ những bạn khác càng nhiều càng tốt. Do đó mà tâm của họ cảm thấy vô cùng hạnh phúc và an lạc.